De vertegenwoordigingsovereenkomst tussen voetbalspeler en voetbalagent: de bal ligt bij de Europese rechter

Miljoenencommissies, dubbele petten en slepende rechtszaken: de relatie tussen voetbalspelers en hun agenten staat geregeld in de schijnwerpers. Zo leidde de transfer van Stefan de Vrij naar Internazionale tot een jarenlange juridische strijd met SEG over dubbele vertegenwoordiging en belangenverstrengeling. Ook de torenhoge commissie die Mino Raiola opstreek bij de transfer van Paul Pogba naar Manchester United leidde internationaal tot discussie. Achter deze geschillen schuilt vrijwel altijd één juridisch document: de vertegenwoordigingsovereenkomst.

In een vertegenwoordigingsovereenkomst maken voetbalspelers en voetbalagenten afspraken over de werkzaamheden van de voetbalagent, bijvoorbeeld over bemiddeling, vergoeding en exclusiviteit. Voorheen waren voetbalspelers en voetbalagenten grotendeels vrij om hierover zelf afspraken te maken, maar sinds oktober 2023 zijn de FIFA Football Agent Regulations (FFAR) in werking getreden, waarin onder andere de vertegenwoordigingsovereenkomst met voetbalspelers wordt gereguleerd.

De FFAR

De FFAR leggen voorwaarden en beperkingen op aan de inhoud van vertegenwoordigingsovereenkomsten, om de positie van voetbalspelers te beschermen. Zo geldt een relatief korte maximumduur van de vertegenwoordigingsovereenkomst (maximaal twee jaar), is het de voetbalagent niet zomaar toegestaan om binnen een transactie voor zowel de betrokken voetbalspeler als de betrokken voetbalclub op te treden en wordt de vergoeding voor de voetbalagent gemaximeerd op 3 tot 5 procent van de inkomsten die de voetbalspeler van een voetbalclub zal ontvangen.

Ook verzekeren de FFAR het recht op zelfbeschikking van de voetbalspeler. Een voetbalspeler moet namelijk altijd de mogelijkheid hebben om zelf de onderhandelingen met een voetbalclub te voeren, zonder betrokkenheid van een voetbalagent. Ieder beding in een vertegenwoordigingsovereenkomst dat dit recht op zelfbeschikking van de voetbalspeler beperkt, is volgens de FFAR nietig.

Juridische strijd

Al sinds hun aankondiging hebben de FFAR tot veel discussie geleid. Met name voetbalagenten hebben bezwaar gemaakt tegen diverse regels uit de FFAR, zoals de beperkingen op ‘dubbele vertegenwoordiging’ en de maximering van de vergoedingen voor voetbalagenten. In verschillende EU-lidstaten zijn juridische procedures gestart over de FFAR, waarin wordt betoogd dat de FFAR in strijd zijn met EU-recht.

In die procedures hebben de nationale rechters het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJEU) gevraagd om een oordeel te geven over de verhouding tussen de FFAR en het EU-recht. Het is onduidelijk wanneer het HvJEU precies uitspraak zal doen, maar de uitspraak wordt ergens in 2026 verwacht. In afwachting van de uitspraak van het HvJEU heeft de FIFA de werking van bestreden bedingen van de FFAR tijdelijk opgeschort. Hierdoor gelden de regels in kwestie niet, zolang er nog geen uitspraak is gedaan door het HvJEU.

Hoe nu verder?

Totdat er duidelijkheid is over de geldigheid van de FFAR, zijn voetbalspelers en voetbalagenten vrij om zelf afspraken te maken. De niet-opgeschorte bedingen uit de FFAR zijn op dit moment nog van kracht, zoals het recht op zelfbeschikking van de voetbalspeler. De afspraken in een vertegenwoordigingsovereenkomst mogen wel afwijken van de tijdelijk opgeschorte bedingen uit de FFAR. Dit betekent bijvoorbeeld dat vooralsnog een hogere vergoeding voor de voetbalagent kan worden afgesproken.

Let erop dat gemaakte afspraken in een vertegenwoordigingsovereenkomst waarschijnlijk zullen moeten worden aangepast op het moment dat het HvJEU uitspraak doet, ongeacht wat de uitkomst van die uitspraak zal zijn. Het is daarom aan te bevelen om hier bij het aangaan van een vertegenwoordigingsovereenkomst al op te anticiperen, bijvoorbeeld door op te nemen dat de voetbalspeler en voetbalagent met elkaar in overleg treden om tot nieuwe afspraken te komen, mocht een beding uit de vertegenwoordigingsovereenkomst ongeldig blijken te zijn.

Heeft u vragen over een vertegenwoordigingsovereenkomst of gaat u een vertegenwoordigingsovereenkomst tekenen? Neem contact met ons op.