Blogs

Recht op vergetelheid: verwijderen van gegevens in zoekmachines

04/02/19 Bekijk reacties Verwachte leestijd: 6 minuten

Wat op het Internet staat, gaat er nooit meer vanaf. Dat is niet altijd waar. U moet natuurlijk altijd voorzichtig zijn met wat u online zet. Maar soms wordt er informatie geplaatst waar u zelf geen invloed op heeft. Vooral bij negatieve berichtgeving, wilt u dat dit verwijderd wordt. In welke gevallen is dat mogelijk?

AVG artikel 17

Voor deze situatie geeft artikel 17 van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (de “AVG”) een recht aan de betrokkene: het recht op vergetelheid. In een aantal situaties is een organisatie verplicht de persoonsgegevens te wissen (en dus om u te “vergeten”). In het navolgende gaat het om exploitanten van zoekmachines (in dit geval Google) die koppelingen (hyperlinks) naar bijzondere persoonsgegevens op verzoek van een betrokkene systematisch moeten verwijderen.

Conclusie AG Szpunar: Verwijzing naar bijzondere persoonsgegevens

Op 10 januari 2019 nam Advocaat generaal Szpunar van het Europese Hof van Justitie een belangrijke conclusie (een advies aan het Europese Hof van Justitie) in een aantal privacy zaken. De Franse privacy waakhond (CNIL) had geweigerd, op verzoek van de betrokkenen, Google te bevelen koppelingen te verwijderen naar zoekresultaten van de betrokkenen. Als de namen van de betreffende personen werden ingevoerd in Google Search werd er verwezen naar een satirische fotomontage van een politica, een persartikel waar iemand als public relations-verantwoordelijke van de Scientology Church wordt vermeld, een artikel over een strafrechtelijk onderzoek naar iemand en de veroordeling van iemand wegens seksuele geweldplegingen jegens minderjarigen. De Conseil d’Etat – de Franse hoogste bestuursrechter – had in dat kader een aantal vragen gesteld aan het Europese Hof van Justitie over de uitleg van de Privacy Richtlijn die thans is vervangen door de AVG.

Uitspraak Europees Hof van Justitie: Google Spanje

De eerste zaak die over zoekmachines en persoonsgegevens werd gewezen, was de zaak waarin Google Spanje werd verzocht zeer oude zakelijke, maar minder privacy gevoelige, informatie te verwijderen van een persoon. Het Europese Hof oordeelde toen dat Google verwerkingshandelingen verrichtte en onder omstandigheden gevolg diende te geven aan een verzoek tot verwijdering van een hyperlink (de koppeling dus). Omdat de bescherming bij bijzondere persoonsgegevens veel strikter is, was de vraag hoe de zoekmachines daarmee moeten omgaan.

AVG en bijzonder persoonsgegevens

In de AVG is in de artikelen 9 en 10 een regeling neergelegd over bijzondere persoonsgegevens. Het gaat daarbij onder andere om persoonsgegevens waaruit ras of etnische afkomst, politieke opvattingen, religieuze of levensbeschouwelijke overtuigingen, of het lidmaatschap van een vakbond, de gezondheid ofwel seksueel gedrag/geaardheid van personen kunnen worden afgeleid. Het gaat daarbij ook om persoonsgegevens over strafrechtelijke veroordelingen en strafbare feiten. Voor de verwerking van dergelijke persoonsgegevens gelden strikte verboden en beperkingen. De vraag was of deze verboden ook voor zoekmachines als Google gelden. Als het antwoord daarop “ja” zou zijn, dan zouden de zoekmachines constant op voorhand publicaties (zoekresultaten) waarnaar de koppelingen verwijzen moeten nakijken. Dat lijkt een onmogelijk taak.

Verbod niet van toepassing op een zoekmachine

De Advocaat generaal concludeert dat  de verboden en beperkingen van de privacy wetgeving niet op een exploitant van een zoekmachine kunnen worden toegepast alsof hij zelf de gevoelige gegevens – die dus in artikelen stonden – heeft geplaatst op de webpagina’s waarnaar de koppelingen leiden. Aangezien een zoekmachine logischerwijze pas actief naar gegevens zoekt nadat de gegevens – lees de artikelen – online zijn geplaatst, kan de controle pas plaatsvinden nadat de betrokkenen hebben verzocht om verwijdering van de koppeling. Een afwijkend regime dus.

Zoekmachine moet verzoek tot verwijdering systematisch inwilligen

De Advocaat generaal oordeelt dan echter dat op de zoekmachine de verplichting rust om verzoeken tot verwijdering van koppelingen naar bijzondere persoonsgegevens systematisch in te willigen. Als het gaat om een verwijzing naar (met name) pers-artikelen, dient daarbij een afweging te worden gemaakt tussen enerzijds het recht op eerbiediging van het privéleven en het recht op bescherming van gegevens en anderzijds het recht van het publiek tot de betrokken informatie en het recht op vrije meningsuiting van de persoon van wie de informatie afkomstig is. De rechtspraak zal moeten uitwijzen hoe de belangenafweging zal worden gemaakt. Uit de uitspraak in Google Spanje en het woord systematisch blijkt dat de nadruk dient te liggen op het eerbiediging van het privéleven.

Wereldwijd of nationaal?

De laatste vraag die de Advocaat generaal diende te beantwoorden was of de zoekmachine de koppelingen wereldwijd of slechts nationaal moet verwijderen. Dus slechts in het land van de betrokkene die om verwijdering vraagt. De Advocaat generaal oordeelt dat de zoekmachine er voor dient te zorgen dat alle koppelingen binnen de Europese Unie dienen te worden verwijderd, als is vastgesteld dat de zoekmachine de koppeling dient te verwijderen. Een logische keuze naar ons oordeel. Het is afwachten of het Europese Hof de conclusie van de Advocaat generaal zal volgen. In de praktijk worden de conclusies vaak opgevolgd.

Verwijdering koppelingen

Hoewel de Nederlandse rechter niet ruimhartig is bij het  laten verwijderen van de koppelingen – als partijen als Google dat weigeren – zijn er zaken waarin een dergelijk verzoek wel werd gehonoreerd.  Als u moeite hebt met koppelingen naar zoekresultaten op Google over u omdat ze niet juist zijn, verouderd zijn of zeer privacy gevoelige informatie bevatten, laat u dan door één van onze privacyrecht experts adviseren over de mogelijkheden.

Plaats zelf een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Terug naar alle blogs