Arbeidsrecht: zieke werknemers net zo veel recht op minimum vakantiedagen als gezonde werknemers (27-06-2011)

Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft in 2009 uitgemaakt dat werknemers recht hebben op tenminste vier weken vakantie per jaar en dat daarbij geen onderscheid mag worden gemaakt tussen zieke en gezonde werknemers (Schultz-Hoff). Door deze beslissing van het Hof sluit de huidige Nederlandse wetgeving niet meer aan bij de Europese regels. In Nederland wordt namelijk wel onderscheid gemaakt tussen zieke en gezonde werknemers. Werknemers die volledig arbeidsongeschikt zijn bouwen op dit moment slechts vakantie dagen op over de laatste zes maanden van de ziekteperiode.

Om de Nederlandse wetgeving in overstemming te brengen met de Europese regels heeft de minister een wetsvoorstel gemaakt om regeling voor vakantie en verlof aan te passen. Dit wetsvoorstel is op 24 mei 2011 door de Eerste Kamer goedgekeurd en zal op 1 januari 2012 in werking treden.

De nieuwe wet zal geen onderscheid meer maken tussen zieke en gezonde werknemers. Het opnemen van vakantiedagen is van belang om te kunnen recupereren van de inspanningen die volgen uit de werkzaamheden. Deze recuperatiefunctie geldt dan ook voor de langdurig zieke werknemers indien zij re-integreren. Zij dienen immers te herstellen of uit te rusten van hun re-integratieactiviteiten. Om werknemers te stimuleren om regelmatig vakantiedagen op te nemen en ter voorkoming van de ‘stuwmeren’ aan vrije dagen, is besloten om een vervaltermijn van zes maanden op te nemen voor de wettelijke  minimum vakantiedagen (20 dagen per jaar). Onder het huidige regime geldt een vervaltermijn van vijf jaar, zowel voor de wettelijke als voor de bovenwettelijke vakantiedagen. De nieuwe wet laat overigens de bovenwettelijke vakantiedagen onverlet. Daarvoor blijft dus een vervaltermijn gelden van vijf jaar.

De minimum vakantiedagen vervallen straks na zes maanden na de opbouwperiode, tenzij de werknemer redelijkerwijs niet in staat was om de vakantiedagen op te nemen. Een werknemer is niet in staat om zijn vakantiedagen op te nemen als hij ziek is. Indien de werknemer een re-integratietraject is gestart wordt hij wel geacht in staat te zijn om zijn minimumvakantiedagen op te nemen. De werkgever dient de re-integrerende werknemer daarop te wijzen of dient dat op te nemen in het re-integratieplan.

Op grond van de geldende jurisprudentie geldt nu dat als een werknemer vakantiedagen opneemt, de oudste vakantiedagen het eerst worden afgeboekt op het verlofsaldo. Dit om zoveel mogelijk te voorkomen dat de vakantiedagen verjaren. Onder het nieuwe regime zal dat anders zijn. Vanaf 1 januari 2012 zullen eerst de minimum vakantiedagen moeten worden opgenomen, nu deze dagen als eerste vervallen, namelijk na zes maanden na het opbouwjaar. In het geval een werknemer begin 2012 nog dagen uit 2011 heeft ‘meegenomen’, dan zal in het nieuwe jaar eerst de minimum vakantiedagen worden afgeboekt op het saldo en vervolgens pas de meegenomen dagen en de bovenwettelijke dagen. Op deze overgehevelde dagen uit 2011 is immers niet de vervaltermijn van zes maanden van toepassing.

De wetswijziging brengt mee dat werkgevers hun verlofregistratiesysteem zullen moeten aanpassen. Er zal een onderscheid moeten worden gemaakt tussen de wettelijke minimum vakantiedagen en de bovenwettelijke vakantiedagen. Ook doen de werkgevers er verstandig aan bij beide categorieën de vervaltermijn dan wel de verjaringstermijn aan te geven.

De wet voorziet in de mogelijkheid om afwijkende afspraken te maken betreffende de vervaltermijn, echter deze afspraken kunnen slechts worden gemaakt ten gunste van de werknemer.

k.wientjes@schenkeveldadvocaten.nl